Sözlük
Yivli ve yivsiz namlu farkı nedir?
Diğer adları: yivli namlu, yivsiz namlu, düz namlu, rifled vs smoothbore
Yivli namlu ile yivsiz namlu arasındaki temel fark namlunun iç yüzeyidir. Yivli namluda helezon oluklar (yiv ve set) bulunur ve bu oluklar tek mermi çekirdeğini kendi ekseni etrafında döndürerek uzak mesafede isabet sağlar. Yivsiz namlu düz ve pürüzsüzdür; saçma demeti veya tek kurşun bu namludan dönmeden çıkar.
Bu fark kullanım alanını da belirler. Yivsiz av tüfekleri saçma demetiyle uçan kuş ve kaçan küçük av gibi yakın ve hareketli hedeflere yöneliktir; yivli tüfekler ise uzak mesafedeki tek ve büyük hedefe tek mermiyle yöneliktir. Kalibre gösterimi, fişek yapısı ve nişan düzeneği de iki tipte farklıdır.
Bazı yivsiz tüfeklerde tek kurşun (slug) için kısmen yivli namlu seçeneği bulunur; bu namlular saçma atışı için tasarlanmamıştır ve üretici önerileri doğrultusunda kullanılır.
İlgili terimler
- Kalibre Kalibre, av tüfeğinde namlu iç çapını ifade eden ölçüdür. 12, 16, 20 ve 28 kalibrede düşük sayı daha geniş çap demektir; .410 ise inç cinsinden doğrudan çapı belirtir.
- Yiv ve set Yiv ve set, yivli namlunun iç yüzeyine helezon biçiminde işlenen oluklar (yiv) ve aralarında kalan çıkıntılardır (set); mermiye kendi ekseni etrafında dönüş vererek uçuş kararlılığı sağlar.
- Açık nişangah Açık nişangah, namlu üzerindeki gez ve arpacıktan oluşan, optik olmayan mekanik nişan düzeneğidir; dürbün olmadan nişan almayı sağlar ve yakın mesafede hızlı hedef yakalamada kullanılır.
- Arpacık Arpacık, namlu ucunda nişan bandının bittiği yerde bulunan küçük nişan noktasıdır; pirinç, beyaz veya fiber optik (ışıklı) tipleri yaygındır.
- Atalet sistemi Atalet sistemi, yarı otomatik av tüfeklerinde geri tepme enerjisini bir yay ve ataletli mekanizma bloğu aracılığıyla kullanarak kovanı atan ve yeni fişeği süren çalışma sistemidir.
- Backbored namlu Backbored (overbored) namlu, iç çapı kalibrenin standart ölçüsünden bir miktar geniş işlenmiş namludur; amaç saçma sürtünmesini azaltıp dağılımı düzenlemektir.