Sözlük
Yiv ve set nedir?
Diğer adları: rifling, yiv, set, helezon yiv
Yiv ve set, yivli namlunun iç yüzeyine helezon biçiminde işlenen oluklar (yiv) ve bu olukların arasında kalan çıkıntılardır (set). Mermi namludan geçerken setler mermi çekirdeğini kavrar ve helezon yol boyunca kendi ekseni etrafında döndürür.
Bu dönüş, merminin uçuşta yalpalamadan ilerlemesini sağlayan jiroskopik kararlılığı verir; isabetli uzak mesafe atışı yivlerin bu etkisine dayanır. Yivlerin sayısı, derinliği ve dönüş hızı (yiv adımı) üreticiye ve kalibreye göre değişir.
Yiv, bir namlunun "yivli" veya "yivsiz" olarak sınıflandırılmasını belirleyen temel özelliktir. Yivsiz av tüfeği namlusu düz ve pürüzsüzdür; saçma demeti bu düz namludan dönmeden çıkar. Yivli namlunun bakımında bakır ve barut kalıntıları uygun malzemeyle düzenli olarak temizlenmelidir.
İlgili terimler
- Kalibre Kalibre, av tüfeğinde namlu iç çapını ifade eden ölçüdür. 12, 16, 20 ve 28 kalibrede düşük sayı daha geniş çap demektir; .410 ise inç cinsinden doğrudan çapı belirtir.
- Açık nişangah Açık nişangah, namlu üzerindeki gez ve arpacıktan oluşan, optik olmayan mekanik nişan düzeneğidir; dürbün olmadan nişan almayı sağlar ve yakın mesafede hızlı hedef yakalamada kullanılır.
- Arpacık Arpacık, namlu ucunda nişan bandının bittiği yerde bulunan küçük nişan noktasıdır; pirinç, beyaz veya fiber optik (ışıklı) tipleri yaygındır.
- Atalet sistemi Atalet sistemi, yarı otomatik av tüfeklerinde geri tepme enerjisini bir yay ve ataletli mekanizma bloğu aracılığıyla kullanarak kovanı atan ve yeni fişeği süren çalışma sistemidir.
- Backbored namlu Backbored (overbored) namlu, iç çapı kalibrenin standart ölçüsünden bir miktar geniş işlenmiş namludur; amaç saçma sürtünmesini azaltıp dağılımı düzenlemektir.
- BB bilye BB bilye, havalı silahlarda kullanılan yaklaşık 4,5 mm çapındaki küresel çelik mühimmattır; düz (yivsiz) namlulu ve çok atışlı CO2 silahlarda yaygındır, sert yapısı nedeniyle sekme riski taşır.