Sözlük
Kalibre nedir?
Diğer adları: gauge, çap, cal
Kalibre, av tüfeğinde namlu iç çapını ifade eden geleneksel ölçüdür. 12, 16, 20 ve 28 gibi değerler, bir libre kurşundan dökülen o sayıdaki eşit kürenin çapına dayanan eski bir sisteme göre belirlenir; bu yüzden sayı küçüldükçe çap büyür.
.410 kalibre bu sistemin dışındadır ve inç cinsinden yaklaşık namlu çapını doğrudan belirtir. Türkiye'de av tüfeklerinde en yaygın kalibre 12'dir; 20 kalibre daha hafif tüfek ve daha az geri tepme arayan kullanıcılar arasında yaygındır.
Kalibre yalnızca namlu çapını belirtir; fişek boyu ayrıca fişek yatağı uzunluğu ile ifade edilir. Bir tüfekte yalnızca kalibresine ve fişek yatağı uzunluğuna uygun fişekler kullanılmalıdır.
Bu terimin geçtiği teknik özellikler
Model sayfalarındaki özellik tablolarında “Kalibre” şu satırlarda kullanılır:
- Kalibre Kalibre Namlu iç çapını ifade eden ölçü; düşük sayı daha geniş çap demektir.
İlgili terimler
- Fişek yatağı Fişek yatağı, namlunun arka ucunda fişeğin oturduğu bölümdür; uzunluğu (70, 76 veya 89 mm) tüfeğin güvenle atabileceği en uzun fişeği belirler.
- Geri tepme Geri tepme, atış anında fişeğin ileri itişine karşılık tüfeğin omuza doğru geriye hareket etmesidir; tüfek ağırlığı, fişek yükü ve dipçik uyumu algılanan şiddeti belirler.
- Açık nişangah Açık nişangah, namlu üzerindeki gez ve arpacıktan oluşan, optik olmayan mekanik nişan düzeneğidir; dürbün olmadan nişan almayı sağlar ve yakın mesafede hızlı hedef yakalamada kullanılır.
- Arpacık Arpacık, namlu ucunda nişan bandının bittiği yerde bulunan küçük nişan noktasıdır; pirinç, beyaz veya fiber optik (ışıklı) tipleri yaygındır.
- Atalet sistemi Atalet sistemi, yarı otomatik av tüfeklerinde geri tepme enerjisini bir yay ve ataletli mekanizma bloğu aracılığıyla kullanarak kovanı atan ve yeni fişeği süren çalışma sistemidir.
- Backbored namlu Backbored (overbored) namlu, iç çapı kalibrenin standart ölçüsünden bir miktar geniş işlenmiş namludur; amaç saçma sürtünmesini azaltıp dağılımı düzenlemektir.