Yivsiz av tüfeği ruhsatı nasıl alınır? Belgeler ve adımlar

Türkiye'de yivsiz av tüfeği satın almak, bulundurmak ve taşımak için yivsiz tüfek ruhsatnamesi gerekir. Bu belge, 2521 sayılı Kanun ve uygulama yönetmeliği uyarınca il merkezlerinde valilik, ilçelerde kaymakamlık tarafından verilir. Avlanmak isteyenler için ise ruhsatnameye ek olarak Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan alınan avcılık belgesi zorunludur. Aşağıda süreç, ilgili mevzuatta yazan haliyle adım adım özetlenmiştir.

Av tüfeği ruhsatı hangi kanuna göre verilir?

Yivsiz av tüfekleri, 2521 sayılı Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun kapsamındadır. Kanunun amacı, 6136 sayılı Ateşli Silahlar Kanunu kapsamı dışında kalan yivsiz av tüfeklerinin satışını düzenlemek ve taşınıp bulundurulmasını belgeye bağlamaktır.

Kanun, yivsiz av tüfeğini "avda ve atıcılık sporunda kullanılan ve namlularında yiv-set bulunmayan tüfekler" olarak tanımlar. Dolayısıyla yarı otomatik, pompalı, süperpoze ve yandan çifte gibi saçmalı av tüfekleri bu kanuna tabidir. Namlusunda yiv bulunan yivli av tüfekleri ise 6136 sayılı Kanun kapsamında ayrı bir rejime girer; aradaki teknik fark için yivli-yivsiz farkı sayfasına bakılabilir.

Yivsiz tüfek ruhsatnamesi nereden alınır?

Ruhsatname, 2521 sayılı Kanunun 9. maddesi gereğince kişinin oturduğu yerin en büyük mülki amirinden alınır. Uygulama yönetmeliğine göre belge illerin merkez ilçelerinde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafından düzenlenir ve başvuru, yerleşim yerinin bağlı bulunduğu valilik veya kaymakamlığa yapılır.

Jandarma Genel Komutanlığı'nın resmi açıklamasına göre yivsiz av tüfeği ruhsatnameleri 7 Aralık 2001'den bu yana sorumluluk sahası esasına göre jandarma birimlerince de düzenlenmektedir. Yani başvurunun pratikte hangi birim (emniyet veya jandarma) üzerinden yürütüleceği, ikamet edilen yerin hangi kolluk biriminin sorumluluk alanında olduğuna bağlıdır.

Ruhsat başvurusu için hangi belgeler gerekir?

Uygulama yönetmeliği, ilk kez yivsiz tüfek ruhsatnamesi almak isteyenlerden dilekçeye eklenmek üzere şu belgeleri ister:

1. T.C. kimlik numarası beyanı,
2. Sabıka kaydına ilişkin yazılı beyan,
3. Silah taşımasına engel hâlin bulunup bulunmadığını gösteren sağlık raporu,
4. İki adet fotoğraf.

Bunlara ek olarak ruhsatname harcının ödenmiş olması gerekir. Jandarma Genel Komutanlığı'nın açıklamasında sağlık raporunun bedeni, psikolojik, nörolojik ve fiziki rahatsızlıklar bakımından sakınca bulunmadığını belirtmesi ve devlet veya üniversite hastanelerinden alınması istenmektedir. Raporun hangi sağlık kuruluşundan ve hangi formatta alınacağı uygulamada değişebildiği için başvuru öncesinde ilgili birime danışmak en doğrusudur.

Yönetmelik, 6136 sayılı Kanun kapsamında silah taşıma yetkisi bulunan bazı kişiler için kimlik, sabıka ve sağlık belgelerinin istenmeyeceğini de belirtir; bu durumda harç makbuzu yeterli olabilir.

Ruhsatname ne kadar süre geçerlidir?

Yönetmeliğe göre yivsiz tüfek ruhsatnamesi, verildiği tarihten geçerli olmak üzere 5 yıl süreli düzenlenir. Yenileme için 5 yıllık harcın ödendiğini gösteren belge ile ilk başvurudaki belgeler yeniden istenir. Emniyet Genel Müdürlüğü, süresi dolan ruhsatnamelerin yenilenmemesi hâlinde belgenin geçersiz sayılacağını ve 2521 sayılı Kanunun 13. maddesine göre işlem yapılacağını duyurmuştur. Bu nedenle sürenin takip edilmesi önemlidir.

Ruhsat almaya kimler başvuramaz?

Yönetmeliğin 14. maddesi, belge verilmeyecek durumları tek tek sayar. Bunlar arasında şunlar bulunur:

• 18 yaşını bitirmemiş olanlar,
• Ateşli silahla işlenen suçlardan hükümlü bulunanlar,
• Ruhsatlı silahıyla suç işleyenler veya silahın muhafazasındaki ihmal nedeniyle başkasının suç işlemesine yol açmaktan mahkûm olanlar,
• Meskûn mahalde veya umuma açık yolda zorunluluk olmadan silah atanlar ve bu suçlardan mahkûm olanlar,
• Uyuşturucu suçlarından mahkûm olanlar,
• Kısıtlı olanlar, kamu hizmetinden yasaklılar,
• Akıl hastalığı veya psikolojik ve nörolojik rahatsızlığı bulunanlar.

Yönetmeliğe göre bu hâllerin bir kısmında af veya adli sicilden silinme olsa bile belge verilmez. Ayrıca 2521 sayılı Kanunun ek 1. maddesi uyarınca 6284 sayılı Kanun kapsamında hakkında tedbir kararı bulunan kişilere, tedbir süresince taşıma ve bulundurma izni verilmez. Ruhsat aldıktan sonra bu durumlardan birine düşenlerin izinleri iptal edilir.

Ruhsat alındıktan sonra tüfek nasıl satın alınır?

Kanunun 8. maddesine göre yivsiz tüfek satışında satıcıdan satıcılık belgesi, alıcıdan ise mülki amirlikten alınan yivsiz tüfek satın alma belgesi aranır. Yönetmeliğe göre bu belgeyle satın alınan tüfeğin en geç bir ay içinde belgenin alındığı makama başvurularak cinsi, markası, çapı ve seri numarasıyla ruhsatnameye kaydettirilmesi zorunludur. Kayıt sırasında tüfeğin görülerek tespit edilmesi esastır.

Ruhsatname sahipleri, kayıtlı tüfeklerini yalnızca yivsiz tüfek ruhsatnamesi olan kişilere satabilir veya hibe edebilir. Devreden ve devralan kişiler en geç bir ay içinde ruhsatnameyi düzenleyen makama başvurarak tüfeği belgelerinden sildirmek ve kendi belgelerine işletmek zorundadır. İkinci el alımlarda bu adımların atlanmaması gerekir.

Av tüfeği ruhsatı ile avcılık belgesi aynı şey mi?

Hayır. 2521 sayılı Kanunun 9. maddesi, yivsiz tüfek ruhsatnamesinin avcılık belgesi yerine kullanılamayacağını açıkça belirtir. Ruhsatname yalnızca tüfeği bulundurma ve taşıma iznidir. Avlanmak için 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca avcı eğitimi alıp sınavı geçerek avcılık belgesi edinmek ve her av yılı için avlanma izni almak gerekir.

Avcılık belgesinin nasıl alındığı ayrı bir rehberde ele alınmıştır. Avcılık belgesi başvurusunda tüfek ruhsatnamesi olmayanlardan sağlık raporu istendiği ve adli sicil kaydının sorgulandığı da unutulmamalıdır.

Ruhsatlı tüfek nasıl taşınmalı?

Yönetmeliğe göre ruhsatname, tüfeği bulundurma ve meskûn mahaller dışında kırsal alanda taşıma yetkisi sağlar. Tüfeğin köy, kasaba veya şehir içinde boş olarak, torba veya kılıf içinde ya da aracın bagajında taşınması zorunludur. Ruhsatsız tüfek bulundurma veya taşıma, ruhsatlı tüfeği kanuna aykırı şekilde başkasına verme gibi fiiller için Kanunun 13. maddesinde idari para cezası ve tüfeğin muhafaza altına alınması öngörülür.

Tüfeğin evde çocukların ve yetkisiz kişilerin erişemeyeceği şekilde, fişeklerden ayrı muhafaza edilmesi de hem güvenlik hem de yönetmelikte sayılan "muhafazada ihmal" riskinden kaçınmak açısından önemlidir.

Başvuru öncesi nelere dikkat edilmeli?

Başvurunun sorunsuz ilerlemesi için şu noktalar kontrol edilmelidir:

• Engel hâllerinden birinin bulunmadığından emin olun.
• Sağlık raporunun hangi kurumdan alınacağını başvuru yapılacak birimden öğrenin.
• Harç tutarını ve ödeme şeklini güncel olarak teyit edin.
• Satın aldığınız tüfeği bir ay içinde ruhsatnameye işletin.
• Avlanmayı düşünüyorsanız avcılık belgesi sürecini ayrıca planlayın.

Mevzuat değişebileceği için başvuru öncesinde valilik, kaymakamlık veya ilgili emniyet ve jandarma biriminden güncel bilgi alınmalıdır. Tüfek türleri hakkında genel bilgi için av tüfekleri kataloğu, sık sorulan sorular için SSS sayfası incelenebilir.