Sözlük
Yivli kalibre nedir?
Diğer adları: rifle caliber, yivli tüfek kalibresi, mermi çapı, fişek tipi
Yivli kalibre, yivli tüfeklerde mermi çekirdeğinin çapını ve kullanılan fişeğin tipini belirten tanımdır. Yivsiz av tüfeklerindeki 12 veya 20 gibi geleneksel kalibre sayılarından farklı olarak, yivli tüfeklerde kalibre doğrudan ölçüye dayanır: Avrupa kökenli fişeklerde milimetre cinsinden mermi çapı ve kovan boyu (ör. 7x64), Amerikan kökenli fişeklerde ise inç cinsinden çap (ör. .308) kullanılır.
Aynı mermi çapında farklı kovan boyu ve barut hacmine sahip birden fazla fişek bulunabilir; bu nedenle kalibre adı yalnızca çapı değil, fişeğin tamamını tanımlar. Bir tüfekte yalnızca namlu üzerinde ve üretici belgelerinde yazan fişek kullanılmalıdır.
Kalibre seçimi hedeflenen av türüne, atış mesafesine, geri tepme toleransına ve fişek bulunabilirliğine göre yapılır. Özellik tablolarında "Kalibre" alanı yivli modeller için fişek adıyla gösterilir.
Bu terimin geçtiği teknik özellikler
Model sayfalarındaki özellik tablolarında “Yivli kalibre” şu satırlarda kullanılır:
- Kalibre (yivli) Yivli kalibre ve namlu Yivli namlunun kullandığı mermi (fişek) tipi.
İlgili terimler
- Kalibre Kalibre, av tüfeğinde namlu iç çapını ifade eden ölçüdür. 12, 16, 20 ve 28 kalibrede düşük sayı daha geniş çap demektir; .410 ise inç cinsinden doğrudan çapı belirtir.
- Geri tepme Geri tepme, atış anında fişeğin ileri itişine karşılık tüfeğin omuza doğru geriye hareket etmesidir; tüfek ağırlığı, fişek yükü ve dipçik uyumu algılanan şiddeti belirler.
- Açık nişangah Açık nişangah, namlu üzerindeki gez ve arpacıktan oluşan, optik olmayan mekanik nişan düzeneğidir; dürbün olmadan nişan almayı sağlar ve yakın mesafede hızlı hedef yakalamada kullanılır.
- Arpacık Arpacık, namlu ucunda nişan bandının bittiği yerde bulunan küçük nişan noktasıdır; pirinç, beyaz veya fiber optik (ışıklı) tipleri yaygındır.
- Atalet sistemi Atalet sistemi, yarı otomatik av tüfeklerinde geri tepme enerjisini bir yay ve ataletli mekanizma bloğu aracılığıyla kullanarak kovanı atan ve yeni fişeği süren çalışma sistemidir.
- Backbored namlu Backbored (overbored) namlu, iç çapı kalibrenin standart ölçüsünden bir miktar geniş işlenmiş namludur; amaç saçma sürtünmesini azaltıp dağılımı düzenlemektir.